4. "Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyasının (2006-2015-ci illər)" təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı, 2005-ci il


 "Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyasının (2006-2015-ci illər)" təsdiq edilməsi haqqında

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI

 

Azərbaycan Respublikasında məşğulluq sahəsində qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi, ölkədə əmək bazarının inkişaf etdirilməsi, yeni iş yerlərinin açılmasının sürətləndirilməsi və əhalinin səmərəli məşğulluğunun təmin edilməsi məqsədilə qərara alıram:

  1. "Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyası (2006-2015-ci illər)" təsdiq edilsin (əlavə olunur).
  2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi və digər əlaqədar dövlət orqanları ilə birlikdə:

 

  1. Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyasının həyata keçirilməsi üzrə Dövlət Proqramının layihəsini 6 ay müddətində hazırlayıb Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim etsin;
  2. Bu Sərəncamdan irəli gələn digər məsələləri həll etsin.

3.     Bu Sərəncam dərc olunduğu gündən qüvvəyə minir.

 

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 26 oktyabr 2005-ci il

                     N 1068

 

 

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin

2005-ci il 26 oktyabr tarixli 1068 nömrəli Sərəncamı ilə

TƏSDİQ EDİLMİŞDİR

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ MƏŞĞULLUQ STRATEGİYASI

(2006-2015-ci   illər)

GİRİŞ

Azərbaycan Respublikası özünün sosial-iqtisadi inkişafında keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Ölkədə bütün resurslardan, o cümlədən əmək ehtiyatlarından səmərəli istifadəni təmin etməklə, iqtisadi cəhətdən güclü və yüksək sosial standartlara malik cəmiyyətin qurulması bu mərhələnin əsas məqsədidir.

Keçən əsrin sonlarından başlayaraq iqtisadiyyatda müşahidə olunan sabit artım templəri ölkənin sosial yönümlü inkişafını təmin etmiş, əhalinin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi, yeni iş yerlərinin açılması və məşğulluğun artırılması üçün əlverişli şərait yaratmışdır. Məhz bu illərdə əhalinin aztəminatlı təbəqələrinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsində əhəmiyyətli uğurlar qazanılmış, keçid dövrünün ilkin mərhələsində üzləşilən iqtisadi və sosial problemlər artıq həll olunmağa başlanmışdır. Bazar iqtisadiyyatı münasibətlərinin təşəkkül tapması, sahibkarlığın inkişaf etdirilməsi, əlverişli işgüzar mühitin yaradılması istiqamətində atılan önəmli addımlar əmək bazarı və məşğulluq sahəsində irəliləyiş əldə etməyə imkan vermişdir.

Yeni iqtisadi reallıqlar şəraitində dövlətin məşğulluq siyasətinin hüquqi, iqtisadi və təşkilati əsaslarının əsas müddəaları 2001-ci il iyulun 2-də qəbul olunmuş "Məşğulluq haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda və həmin Qanunun tətbiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2001-ci il 9 avqust tarixli Fərmanında öz əksini tapmışdır. Həmin müddəaların həyata keçirilməsi ölkədə əmək bazarının tənzimlənməsində dövlət siyasətinin əhəmiyyətini artırmaqla, əhali məşğulluğunun inkişaf etdirilməsində bu siyasətin vasitə və istiqamətlərinin formalaşmasında, müvafiq institusional mühitin yaradılmasında və təkmilləşdirilməsində mühüm rol oynamışdır.

Azərbaycan Respublikasında müasir mərhələdə dövlət məşğulluq siyasətinin gücləndirilməsi bu sahədə mövcud olan problemlərin həllinə və əhalinin səmərəli məşğulluğunun təmin edilməsinə istiqamətlənir. Yeni iş yerlərinin açılması və müvəqqəti sərbəstləşmiş işçi qüvvəsinin sosial müdafiəsi məsələləri sahəsində görülən tədbirlərlə yanaşı, bu gün əmək bazarının sosial-iqtisadi inkişaf templərinə və xüsusiyyətlərinə uyğunlaşma mexanizminin müasir səviyyədə qurulması, ölkənin əmək potensialından daha dolğun istifadə edilməsi dövlətin diqqət mərkəzində olan məsələlərdəndir.

Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyası 2006-1015-ci illəri əhatə etməklə, qeyd olunan məsələlərin həllinə yönəlmişdir. Strategiya "Azərbaycan Respublikasında sosial-iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi tədbirləri haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2003-cü il 24 noyabr tarixli Fərmanına, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il 11 fevral tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramına (2004-2008-ci illər)" əsaslanır və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2005-ci il 20 iyun tarixli Sərəncamına uyğun olaraq hazırlanacaq "2006-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və davamlı inkişaf Dövlət Proqramı" ilə uzlaşdırılaraq, yaxın onillikdə Azərbaycanda məşğulluq siyasətinin əsaslarını müəyyən edir.

1. AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ ƏMƏK BAZARI:

MÖVCUD VƏZİYYƏT VƏ İNKİŞAF MEYİLLƏRİ

1.1. Ölkənin əmək ehtiyatlan

Keçən əsrin 80-ci illərinin axırında yaranmış dərin iqtisadi böhran, keçid dövrünün ilkin mərhələsində bütün postsosialist məkanda olduğu kimi Azərbaycanda da təsərrüfat fəaliyyətinin iflic vəziyyətə düşməsinə, sosial sarsıntılara, geniş əhali təbəqələrinin maddi vəziyyətinin ağırlaşmasına, işçi qüvvə-sinə tələbatın və sosial müdafiənin kəskin şəkildə azalmasına səbəb oldu. Bu vəziyyət erməni millətçilərinin ölkəyə təcavüzü nəticəsində daha da ağırlaşdı. Torpaqların 20 faizinin işğalı, 4 mindən artıq sənaye və kənd təsərrüfatı müəssisəsinin və 300 mindən artıq iş yerinin işğal olunmuş ərazilərdə qalması, 1 milyondan çox qaçqın və məcburi köçkün vətəndaşın öz yerlərindən didərgin salınması iqtisadi və sosial duruma son dərəcə mənfi təsir göstərmiş, məşğulluq sahəsində vəziyyəti olduqca gərginləşdirmişdi.

Son on il ərzində həyata keçirilən məqsədyönlü islahatlar ölkədə siyasi və iqtisadi sabitliyin bərqərar olmasına, sosial-iqtisadi inkişaf meyillərinin möhkəmlənməsinə imkan yaratmışdır. İctimai həyatın bütün sahələrində dönüş yaranmış, əhalinin maddi rifah halının yaxşılaşmasında nəzərəçarpacaq uğurlar qazanılmışdır. Bununla yanaşı, Azərbaycanda formalaşmış və fəaliyyət göstərən əmək bazarı 90-cı illərin birinci yarısı üçün səciyyəvi olan sosial-iqtisadi amillərin mənfi təsirini bu günədək hiss etməkdədir. Ölkənin əmək bazarında işçi qüvvəsinin təklifi 1990-2005-ci illərdə kifayət qədər yüksək olaraq bir çox iqtisadi, demokratik, təhsil, miqrasiya və s. kimi amillərin təsiri altında müəyyənləşmişdir.

Statistik məlumatlara əsasən, 2004-cü ildə Azərbaycanda 8265,7 min nəfər əhalinin əmək qabiliyyətli yaşda olan hissəsi 5305,5 min nəfər təşkil etmişdir. Əmək qabiliyyətli yaşda olanların 3820,1 min nəfəri və ya 72 faizi iqtisadi cəhətdən fəal əhali təbəqəsidir. Bir tərəfdən, İkinci Dünya müharibəsi illərində doğulmuş nisbətən azsaylı nəslin pensiya yaşına qədəm qoyması, digər tərəfdən isə ötən əsrin 80-ci illərində dünyaya gəlmiş insanların əmək qabiliyyətli yaş dövrünə daxil olması 1990-2005-ci illərdə ölkədə əmək resurslarının artan templə çoxalmasına səbəb olmuşdur. Lakin 90-cı illərdə anadan olmuş nəslin 2006-cı ildən başlayaraq əmək qabiliyyətli yaş dövrünə daxil olması ölkənin əmək bazarına təsir edəcək və bunun nəticəsində əmək-qabiliyyətli yaşda olan əhali təbəqəsinin artım templəri bir qədər səngiyəcəkdir. Həmçinin nəzərə almaq lazımdır ki, 2010-cu ildən etibarən İkinci Dünya müharibəsindən sonra dünyaya gəlmiş çoxsaylı nəsil pensiya yaşına çataraq əmək qabiliyyətli əhali sıralarını tərk etməyə başlayacaq ki, bu da ümumiyyətlə, ölkənin əmək ehtiyatlarının artım templərini azaltmaqla yanaşı, iqtisadi aktiv əhalinin yaşlaşmasına səbəb olacaqdır.

Ölkənin məcmu işçi qüvvəsinin keyfiyyət tərkibini müəyyənləşdirən məsələlərdən biri cəmiyyətin intellektual potensialı, onun təkrar istehsal səviyyəsinin yüksəldilməsidir. Əhalinin iqtisadi fəallığına dair keçirilən son seçmə müşahidənin nəticələrinə görə, məşğul əhalinin yalnız 19,2 faizini ali ixtisas təhsilli, 50,8 faizini tam orta təhsilli insanlar təşkil etmişdir. Həmçinin məlumdur ki, işsiz vətəndaşların ən azı beşdə bir hissəsi ali, natamam ali, orta ixtisas və peşə təhsilli şəxslərdir. Rəsmi qeydiyyatdan keçmiş işsizlər arasında isə ali və orta ixtisas təhsilli olanların xüsusi çəkisi daha yüksəkdir və son illər bu rəqəm 60 faizdən çoxdur.

Keçid dövründə obyektiv səbəblər üzündən müəssisədaxili hazırlıq və ixtisasartırma şəbəkəsinin, texniki peşə məktəbləri sisteminin fəaliyyəti zəifləmişdir. İstehsal sahələrinin bağlanması, bir çox işləyən müəssisələrdə isə müasir tələblərdən geri qalmış texnologiya və avadanlıqdan istifadə olunması işçi kadrların peşəkar hazırlığının və ixtisas səviyyəsinin aşağı düşməsinə səbəb olmuşdur. Lakin son illər ölkədə müşahidə olunan iqtisadi canlanma və inkişaf perspektivləri istehsalın texniki cəhətdən modernləşdirilməsini nəzərdə tutur və müvafiq olaraq, işçi qüvvəsinin peşə və ixtisas səviyyəsinə yeni tələblər irəli sürür. Hazırda Azərbaycan Respublikasının təhsil sistemi özünün yenidənqurma dövrünü yaşayır. Belə şəraitdə, sosial-iqtisadi tərəqqinin özülündə duran ixtisas sahələrinə - mühəndis-texniki təhsil, informasiya-telekommunikasiya texnologiyaları üzrə peşələrə diqqət artırılmalıdır.

1.2. Məşğulluq və işsizlik

Son illər Azərbaycan Respublikasında aparılan bazar yönümlü islahatlar və iqtisadiyyatda struktur dəyişiklikləri nəticəsində məşğul əhalinin özəl sektorda payı xeyli artmışdır. Belə ki, özəl sektorda məşğul əhalinin xüsusi çəkisi 1995-ci ildəki 43,9 faizdən 2004-cü ildə 68,4 faizə çatmışdır.

Qeyri-dövlət sektorunda çalışanlar arasında 711,6 min nəfər sərbəst məşğul əhali qeydə alınmışdır ki, bu da iqtisadiyyatda çalışanların 18,9 faizini təşkil edir. Bununla yanaşı, kənddə torpaq islahatının başa çatması, kənd sakinlərinə torpaq paylarının verilməsi geniş bir əhali təbəqəsi - torpaq sahibləri təbəqəsini yaratmış və özünü məşğulluq əsasında fəaliyyət göstərən ailə-kəndli təsərrüfatlarının inkişafına təkan verilmişdir. Bütövlükdə, özəl sektorun inkişafı yeni iş yerlərinin yaradılmasına və məşğulluq səviyyəsinin yüksəldilməsinə şərait yaradır. Bu prosesin inkişafı 2008-ci ildə iqtisadiyyatın qeyri-dövlət sektorunun xüsusi çəkisinin 75 faizədək artmasına imkan verəcəkdir.

Azərbaycan Respublikasının iqtisadi rayonları üzrə əhalinin iqtisadi fəallıq və məşğulluq səviyyəsində müxtəliflik müşahidə olunur. Məsələn, Dağlıq Şirvan, Şəki-Zaqatala, Yuxarı Qarabağ, Aran iqtisadi rayonlarında məşğulluq səviyyəsi orta ölkə səviyyəsindən yüksəkdir. Naxçıvan və Lənkəran iqtisadi rayonlarında isə bu göstərici orta ölkə səviyyəsindən aşağıdır. İqtisadi rayonlar üzrə iqtisadi fəal, məşğul və işsiz əhalinin bölgüsü göstərir ki, bu kateqoriyadan olan əhalinin xüsusi çəkisinə görə, Bakı şəhəri istisna olmaqla, Aran iqtisadi rayonu ölkədə ən böyük iqtisadi rayonlardan biridir və ölkənin iqtisadi fəal əhalisinin 23,2 faizi, məşğul əhalisinin 23,6 faizi və işsiz əhalisinin 19,9 faizi bu iqtisadi rayonda cəmləşmişdir.

Regional fərqlənmə özünü təkcə iqtisadi rayonlar üzrə deyil, həm də şəhər və kənd yerləri üzrə büruzə verir. Belə ki, əhalinin iqtisadi fəallığının səviyyəsi şəhər yerlərinə nisbətən kənd yerlərində xeyli yüksək olmaqla, müvafiq surətdə 58,8 faiz və 68,2 faiz təşkil etmişdir. Ən böyük iqtisadi fəallıq istər şəhərdə, istərsə də kənddə 20-44 yaşda olan əhali arasında müşahidə olunmuşdur.

Əmək bazarında aparılan müşahidələr göstərir ki, hazırda Beynəlxalq Əmək Təşkilatının metodologiyası ilə işsiz kimi təsnif edilən, yəni işi və ya gəlirli məşğuliyyəti olmayan, fəal surətdə iş axtaran və işə başlamağa hazır olan şəxslərin sayı 400 mindən artıqdır. Bu, ölkənin iqtisadi fəal əhalisinin 10 faizindən çoxunu təşkil edir. İşsiz vətəndaşların yalnız kiçik bir hissəsi dövlət məşğulluq orqanlarında rəsmi qeydiyyatdan keçərək işlə təmin olunmaq üçün müraciət etmişdir. 2004-cü ildə yalnız 56000 nəfərdən bir qədər çox işsiz vətəndaş dövlət məşğulluq orqanlarında iş növbəsinə dayanmışdır. Onun səbəblərindən biri işçilərlə işəgötürənlər arasında əmək münasibətlərinin hüquqi çərçivədə qeydə alınmaması hallarının mövcudluğudur. Bu da qeyri-formal münasibətlərə cəlb olunmuş vətəndaşların istər cari, istərsə də gələcək sosial müdafiəsini zəiflədir.

Gənclər arasında işsizliyin artması ölkənin əmək bazarında müşahidə olunan əsas problemlərdən biridir. 2003-cü ilin may-iyun aylarında BMT-nin İnkişaf Proqramının maliyyə dəstəyi və Beynəlxalq Əmək Təşkilatının texniki yardımı ilə ölkənin bütün ərazisində əhalinin iqtisadi fəallıq məsələləri üzrə ilk dəfə keçirilmiş müşahidənin nəticələrinə görə, işsizlərin ümumi sayında 35 yaşınadək olan vətəndaşların payı 69,1 faiz olmuşdur. 20-24 yaşlı iqtisadi fəal gənclər arasında işsizliyin ən yüksək səviyyəsi (23,8 faiz) qeydə alınmışdır.

Qadınlar arasında da işsizlik yüksək səviyyəsi ilə səciyyələnir. Son illər ərzində işsizlər arasında qadınların xüsusi çəkisi azalaraq, 1995-ci ildəki 59,7 faizdən 2003-cü ildə 53,4-ə ensə də, məşğulluqda gender bərabərsizliyinin aradan götürülməsi gündəlikdə duran məsələlərdəndir. Yuxarıda qeyd olunan müşahidənin nəticələrinə görə, 2003-cü ildə iqtisadi fəal kişilər arasında iş-sizlərin payı 9,6 faiz təşkil etmişsə, qadınlar arasında bu göstərici 12,2 faizə bərabər olmuşdur. Statistik məlumatların araşdırılması göstərir ki, qadınlar adətən aşağı statuslu və az əmək ödənişi olan işlərdə üstünlük təşkil edirlər. Qadınlar üçün iş yerləri çatışmazlığı bu gün daha çox qadının cəmiyyətdə və ailədəki roluna müvafiq olan çevik iş yerlərinin (natamam iş günü və iş həftəsi, dəyişkən iş qrafiki, evdə iş və s.) azlığında öz əksini tapır.

Son illər məşğulluq sahəsində yaranmış problemlərdən biri də əmək bazarında xarici işçi qüvvəsinin mövcudluğu ilə əlaqədardır. Miqrasiya proseslərinin miqyasının genişlənməsi ölkə üçün yeni olan bir sıra məsələlərin həll edilməsini vacib etmişdir. Azərbaycan Respublikasının bu sahədə dövlət maraqlarının qorunmasını, qeyri-qanuni əmək miqrasiyasının qarşısının alınmasını, əməkçi miqrantların sosial müdafiəsi və onların hüquqlarının qorunmasını, əmək bazarının tələblərinə uyğun yerli kadrların hazırlanmasını, bazar iqtisadiyyatı şəraitində işləmək təcrübəsinin əldə edilməsində xarici əmək miqrasiyasının imkanlarının tam istifadəsini təmin etmək məqsədilə müvafiq tədbirlərin görülməsi zərurəti yaranmışdır.

2. 2006-2015-ci İLLƏRDƏ MƏŞĞULLUQ STRATEGİYASININ

MƏQSƏDİ VƏ VƏZİFƏLƏRİ

2006-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında məşğulluq strategiyasının əsas məqsədi əmək ehtiyatlarından daha dolğun istifadə etməklə əhalinin səmərəli məşğulluğunu təmin etməkdən ibarətdir. Bu məqsədə nail olmaq üçün aşağıdakı vəzifələrin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur:

-     kadr hazırlığı sisteminin, o cümlədən peşə hazırlığı və ixtisasartırma şəbəkəsinin fəaliyyətini dinamik inkişaf edən əmək bazarının tələblərinə uyğunlaşdırmaq.

Yaxın onillikdə həyata keçiriləcək məşğulluq strategiyası bir-birini tamamlayan iki mərhələdə reallaşdırılacaqdır.

2006-2010-cu illəri əhatə edən birinci mərhələdə əsas hədəf olaraq hazırda mövcud olan işsizliyin nəzərə çarpacaq dərəcədə azaldılması, işsizlərin, sosial həssas əhali təbəqələrinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, əmək bazarının təkmilləşdirilməsinə yönəlmiş addımların atılması nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, əmək ehtiyatlarının keyfiyyətcə yaxşılaşması, onun rəqabət gücünün artırılması, iqtisadi fəallığın yüksəldilməsi üçün əlverişli şəraitin yaradılması daim diqqət mərkəzində olacaqdır.

2011-2015-ci illəri əhatə edən ikinci mərhələdə fəaliyyət istiqaməti, əsasən, işçi qüvvəsinə tələbatın stimullaşdırılmasını təmin edən, yüksək beynəlxalq standartlara uyğun işgüzarlıq mühitinin formalaşmasına, struktur islahatlarının dərinləşdirilməsinə, investisiya fəallığının daha da artırılmasına və insan kapitalının yüksək inkişaf səviyyəsinin təmin edilməsinə yönəldiləcəkdir.

3. 2006-2015-ci İLLƏRDƏ DÖVLƏT MƏŞĞULLUQ

SİYASƏTİNİN PRİORİTET İSTİQAMƏTLƏRİ

3.1. Makroiqtisadi siyasət və sahibkarlığın inkişafı

Məşğulluq strategiyasının həyata keçirilməsində mühüm istiqamətlərdən biri yeni iş yerlərinin yaradılmasını məhdudlaşdıran amillərin aradan qaldırılması və məşğulluq səviyyəsinin artırılmasını stimullaşdıran institusional şərait yaradılmışdır. Bu baxımdan dövlət tənzimləmə mexanizminin əsas tərkib hissələri olan fiskal və monetar siyasətin səmərəli şəkildə həyata keçirilmə-si və sahibkarlığın, xüsusilə kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına yönəlmiş tədbirlərin görülməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Bu sahədə aşağıdakı prioritet istiqamətlər müəyyən edilmişdir:

3.2. Məşğulluq sahəsində qanunvericilik bazasının

təkmilləşdirilməsi və institusional inkişaf

Makroiqtisadi amillərlə yanaşı qanunvericilik sahəsində müvafiq dəyişikliklərin aparılması məşğulluğun təmin edilməsi sahəsində xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu sahədə aşağıdakıların həyata keçirilməsi məqsədəuyğundur:

3.3. Əmək bazarının təkmilləşdirilməsi

Əmək bazarında siyasət aşağıdakı istiqamətlərdə həyata keçiriləcəkdir:

3.4. Təhsil siyasəti və əmək bazarı

Azərbaycanın beynəlxalq əmək bölgüsünə inteqrasiyası, dünya ölkələri arasında əməkdaşlıq meyillərinin güclənməsi, iqtisadiyyatın dinamik inkişafı, yeni istehsal sahələrinin meydana gəlməsi əmək bazarında yüksək təhsil səviyyəsinə malik işçi qüvvəsinə olan tələbatı artırır. Bu isə öz növbəsində yüksək tələblərə cavab verən çevik təhsil siyasətinin həyata keçirilməsini zəruri edir.

Təhsil sistemi ilə məşğulluğun əlaqəli inkişafı sahəsində aşağıdakıların həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur:

3.5. Regional əmək bazarının inkişafı

Regional əmək bazarının inkişafı yaxın gələcəkdə yerli resurslar və digər amillər nəzərə alınmaqla "Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı (2004-2008-ci illər)" və ərazi məşğulluq proqramları çərçivəsində həyata keçiriləcəkdir. Regionlarda sosial siyasətin başlıca məqsədini əhalinin mənəvi ehtiyaclarının daha dolğun ödənilməsi, onların həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması təşkil edəcəkdir.

İnvestisiya qoyuluşu hesabına yeni iş yerlərinin yaradılması istiqamətində görülən tədbirlər, ilk növbədə, işsizliyin qarşısının alınmasına, işsiz qalmış vətəndaşların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsinə və onlara ünvanlı yardımın göstərilməsinə yönəldiləcəkdir.

Ölkədə, xüsusilə regionlarda, qeyri-neft sektorunun sürətli inkişafı məqsədilə investisiyaların cəlb edilməsi, kənd təsərrüfatı və emal sənayesi məhsullarının istehsalının artırılması üçün lazımı tədbirlərin həyata keçirilməsi nəticəsində əhalinin məşğulluğu təmin olunacaq və həyat səviyyəsi yüksələcəkdir.

Əhalinin məşğulluğunu təmin etmək məqsədilə regionlar üzrə aşağıdakı istiqamətlərdə məşğulluq siyasətinin aparılması nəzərdə tutulur:

3.6. İşaxtaran və işsiz vətəndaşların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi

İşsiz və işaxtaran vətəndaşların sosial müdafiəsini gücləndirmək məqsədilə yerli məşğulluq xidməti orqanlarının əsas vəzifələri bilavasitə işəgötürənlərlə əlaqələrin yaradılmasına, boş iş yerləri (vakansiyalar) haqqında məlumatların tam və dolğun toplanmasına, işaxtaranlara münasib işin seçilməsi müddətinin azaldılmasına, işsizlik dövrünün qısaldılmasına yönəldiləcəkdir.

İşçi qüvvəsinə olan tələb və təklifin tarazlaşdırılması, işaxtaran və işsizlərin sosial müdafiəsinin daha da gücləndirilməsi məqsədilə aşağıdakılar həyata keçiriləcəkdir:

3.7. Sosial cəhətdən həssas qrupların məşğulluğunun inkişafı

Gənclərin və yeniyetmələrin məşğulluğuna kömək

Gənclərin məşğulluq probleminin həlli sahəsində əsas fəaliyyət istiqamətləri aşağıdakılardır:

Qadınların məşğulluğuna kömək

Qadınlara məşğulluq sahəsində kömək edilməsinə xüsusi diqqət tələb olunur və bu sahədə aşağıdakılar həyata keçiriləcəkdir:

Qaçqınların və məcburi köçkünlərin məşğulluğunun gücləndirilməsi

Qaçqın və məcburi köçkün əhalinin məşğulluğunun gücləndirilməsi sahəsində fəaliyyət aşağıdakı istiqamətlərdə həyata keçiriləcəkdir:

-    məcburi köçkünlərin informasiya texnologiyalarından istifadə imkanlarının artırılması məqsədilə bu əhali kontingentinin məskunlaşdığı ərazilərdə internet şəbəkələrinin yaradılması.

Əlillərə kömək

Dövlətin bu istiqamətdə apardığı siyasətin əsas məqsədi əlillərin potensial imkanlarından tam istifadəsinə lazımi şərait yaratmaqdır. Bu məqsədlə aşağıdakılar həyata keçiriləcəkdir:

Cəzaçəkmə müəssisələrindən azad edilmiş şəxslərin məşğulluğuna kömək

Məhkumluğu başa çatmış və cəzaçəkmə müəssisələrindən azad edilmiş şəxslərin məşğulluğuna kömək məqsədilə aşağıdakı istiqamətlərdə iş aparılacaqdır:

3.8. Məşğulluq siyasəti və sosial tərəfdaşlıq prinsipləri

Əhalinin məşğulluq səviyyəsinin yüksəldilməsi, əmək bazarının tələbi ilə işçi qüvvəsi təklifi arasındakı əlaqələrin gücləndirilməsi üçün cəmiyyətdə sosial əməkdaşlıq prinsiplərinin bərqərar olunması xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Son illər əhalinin məşğulluğu sahəsində sosial tərəfdaşlığı həyata keçirmək üçün zəruri qanunvericilik bazası yaradılmışdır. 1999-cu il iyulun 1-dən qüvvəyə minmiş Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində "Kollektiv müqavilə və saziş" adlı xüsusi bölmə ayrılmış, 2001-ci il avqust ayından qüvvəyə minmiş "Məşğulluq haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda bu sahədə sosial tərəfdaşlıq münasibətləri, "Həmkarlar ittifaqları haqqında"

Azərbaycan Respublikasının Qanununda isə tərəflərin hüquq və vəzifələri müəyyən edilmişdir.

Ölkədə sosial tərəfdaşların məşğulluq problemlərinin həllinə təsirini gücləndirmək məqsədilə:

 

 




Tarix:     udpo.az saytı Geri