26 İyun 2019-ci il

Əsas Səhifə Webmail


XƏBƏRLƏR

11px13px15px17px
2/4/2019 2 Aprel - Dünya Autizmi Məlumatlandırma Günüdür.


Autizm nədir?

Autizm sözü yunan autos sözünün kökündən gəlir, yunan dilində autos sözünün mənası öz və ya özü deməkdir. İlk dəfə autizm (autismus) sözündən məşhur isveşrəli psixiatr E. Bleuler istefadə etmişdir. 1910-cu ildə Bleuler autizm termini ilə şizofreniya xəstələrində müşahidə olunan özünə qapanma və ətrafdakı dünyadan təcrid olunma əlamətlərini təsvir etmişdir.

Autizm pozuntusunu təsvir edən ilk həkimlər L. Kanner və H. Asperger isə eyni sözü ilə — autizm — «dünyadan təcrid olunmuş» uşaqları təsvir etmişdirlər. 1938-ci ildə H. Asperger bu vəziyyəti autistik psixopatiya, 1943-cü ildə isə L. Kanner erkən infantil autizm adlandırmışdır. L. Kanner və H. Asperger müşahidə etdikləri uşaqlarda şizofreniya xəstəliyi yox idi, sadəcə olaraq, bu uşaqların «öz aləmində olduğuna» görə onların vəziyyətinin təsvir etmək üçün autism termindən istifadə etmişdirlər. Buna baxmayaraq, uzun müddət ərzində autizm pozuntusu şizofreniya xəstəliyi ilə əlaqələndirilirdi. Çoxsaylı araşdırmalar göstəridi ki, autizm pozuntusu və şizofreniya xəstəliyi tamamilə fərqli vəziyyətlərdr. Yalnız bundan sonra autizm pozuntusu psixi xəsətliklər təsnifatına ayrıcı bir diaqnoz kimi daxil olunmuşdur. Nəzərə almaq lazımdır ki, autizm (isim) və autistik (sifət) sözləri həm diaqnozda (məsələn, uşaq autizmi), həm də ayrıca simptomlarda (autistik davranış) işlənir.

Autizm erkən yaşlardan başlayan və ömür boyu sürən, məhdud və təkrarlanan davranışlara gətirib çıxaran beynin inkişafına mane olan sindromdur. Bu əlamətlər autizmi, Asperger sindromu kimi daha yüngül görünən autistik spektrum pozuntularından (ASP) ayırır. Autizm beynin bir çox hissələrinə təsir edir və bu təsirin necə inkişaf etdiyi məlum deyil. Valideynlər uşaqların həyatının ilk iki ilində əlamətləri hiss edirlər. Autizm – özünə qapanma, real həyatdan uzaqlaşma kimi təzahür edir.

Autizmin spektr pozuntuları:
• Autizm
• Asperger sindromu
• Rett sindromu
• Uşaqlıq dezinteqrativ pozuntusu
• Atipik autizm
Autizmli uşaqların xüsusiyyətləri:
• Başqalarına qarşı maraqsızdır
• Göz təmasından qaçır
• Başqaları ilə ünsiyyət qurmur
• İstəklərini başqalarından istifadə edərək ifadə edir
• Digər uşaqlarla oynamır
• Mənasız sözləri ardıcıl təkrarlayır
• Predmetləri davamlı olaraq çevirməkdən xoşu gəlir
• Her şeyin eyni qalmasını istəyir, dəyişikliklərə həddindən artıq reaksiya verir
• Davamlı olaraq eyni oyunları oynayır
• Ağrıya qarşı laqeyddir
• Exolaliya (cavab vermək ərzinə, özünə deyilənləri eynilə təkrar etmək)
• Həddindən artıq hərəkətlilik ya da həddindən artıq hərəkətsizlik müşahidə olunur 
Əgər uşağınızda bu xüsusiyyətlərin bir neçəsini müşahidə edirsinizsə vaxt ötürmədən bir psixoloqa müraciət edin. Çünki ilkin diaqnoz çox önəmlidir. 
Valideynlərə tövsiyyələr:
• Çətin olsa da hər gün məşğul olmaq lazımdır. Yalnız davamlı məşğələlər nəticə verə bilər. 5 dəqiqədən başlamaq lazımdır və tədricən məşğələnin vaxtını gün ərzində 2-3 saata uzatmaq, fasilələr vasitəsi ilə uşağa “dayan” sözünü öyrətmək lazımdır. Əgər uşaq “dayan” sözünü bilsə bu onu travmalardan qoruya bilər.
• Autist uşaqlar adətən televizora baxmağı xoşlayır lakin onlara məhdudiyyət qoymaq lazımdır.
• Uşaq ilə mümkün qədər çox söhbət etmək və yadda saxlamaq lazımdır ki, autist uşaqların digər uşaqlardan daha çox ünsiyyətə ehtiyacı var.

 
 



Facebook Google Favorites.Live BobrDobr Delicious Twitter Propeller Diigo Yahoo Memori MoeMesto

Bu xəbər 235 dəfə oxunub




Flag Counter






» 26/6/2019- AZƏRBAYCAN ƏLİL TƏŞKİLATLARI İTTİFAQI (ƏTİ) BİRBAŞA BMT-NİN İQTİSADİ SOSİAL ŞURASI – ECOSOC-UN XÜSUSİ STATUSLU ÜZVÜ SEÇİLMİŞDİR.

» 24/6/2019- Azərbaycanda ilk dəfə olaraq minimum əmək haqqı yaşayış minimumunu üstələyir

» 22/6/2019- Lənkəran şəhərində növbəti ictimai məlumatlandırma seminarı keçirilib

» 20/6/2019- İsmayıllı rayonunda əlilliyi olan şəxslərə hüquqi yardım.

» 13/6/2019- “Əlilliyi olan şəxslərin sosial müdafiə və özünüdəstək mexanizmlərindən yararlanma imkanlarının artırılması” layihəsi davam edir

» 12/6/2019- Gənclər Fondu əlilliyi olan tələbələrin təhsil xərclərini ödəyəcək

» 11/6/2019- Prezident gözdən əlilliyi olan şəxslər üçün mənzil tikintisinə 300. 000 manat ayırdı

» 10/6/2019- “Əlilliyi olan şəxslərin sosial müdafiə və özünüdəstək mexanizmlərindən yararlanma imkanlarının artırılması” layihəsi

» 9/6/2019- Lənkəran şəhərində “Sosial infrastruktur obyektlərinin əlilliyi olan insanlar və digər hərəkət məhdudluğu olan əhali qrupları üçün müyyəsərliyinin təmin edilməsi” mövzusunda təlim keçirilmişdir

» 07/06 2019- “Sumqayıt şəhər və Saray qəsəbəsində əlilliyi olan uşaqlara icma əsaslı sosial rebilitasiya xidmətlərinin göstərilməsi” adlı layihə

» 1/6/2019- Prezident əlilliyi olan uşaqlara 5 milyon manat ayırdı

» 31/5/2019- “Görmə imkanları məhdud uşaqlar üçün müyəssər formatlı nəşrlərin hazırlanması” adlı layihənin təqdimatı

» 31/5/2019- QHT İnsan alveri ilə bağlı növbəti maarifləndirilmə tədbirini Gəncə şəhərində həyata keçirdi.

» 29/5/2019- I dərəcə əlilliyi olan şəxslərə qulluq edənlərə Prezident təqaüdünün təyin olunması üçün sənəd qəbuluna başlanılıb

» 27/5/2019- Şuranın dəstəyi ilə əlilliyi olan şəxslər üçün sosial-psixoloji xidmətlərin təşkil edilməsinə dair yeni layihənin icrasına start verilib

» 25/5/2019- Quba rayonunda insan alveri ilə bağlı maarifləndirilmə tədbiri həyata keçirilib.

» 25/5/2019- Lənkəran şəhərində ictimai məlumatlandırma seminarı keçirilib

» 22/5/2019- “Müəllimlərin inklüziv təhsil sahəsində bacarıqlarının artırılması” layihəsi çərçivəsində müzakirə

» 20/5/2019- Kiçik və orta biznesin inkişafında ictimai şuraların rolu

» 20/5/2019- Kənd yerlərində əlilliyi olan şəxslərə hüquqi xidmətlər