16 İyun 2021-ci il

Əsas Səhifə Webmail


XƏBƏRLƏR

11px13px15px17px
2/4/2019 2 Aprel - Dünya Autizmi Məlumatlandırma Günüdür.


Autizm nədir?

Autizm sözü yunan autos sözünün kökündən gəlir, yunan dilində autos sözünün mənası öz və ya özü deməkdir. İlk dəfə autizm (autismus) sözündən məşhur isveşrəli psixiatr E. Bleuler istefadə etmişdir. 1910-cu ildə Bleuler autizm termini ilə şizofreniya xəstələrində müşahidə olunan özünə qapanma və ətrafdakı dünyadan təcrid olunma əlamətlərini təsvir etmişdir.

Autizm pozuntusunu təsvir edən ilk həkimlər L. Kanner və H. Asperger isə eyni sözü ilə — autizm — «dünyadan təcrid olunmuş» uşaqları təsvir etmişdirlər. 1938-ci ildə H. Asperger bu vəziyyəti autistik psixopatiya, 1943-cü ildə isə L. Kanner erkən infantil autizm adlandırmışdır. L. Kanner və H. Asperger müşahidə etdikləri uşaqlarda şizofreniya xəstəliyi yox idi, sadəcə olaraq, bu uşaqların «öz aləmində olduğuna» görə onların vəziyyətinin təsvir etmək üçün autism termindən istifadə etmişdirlər. Buna baxmayaraq, uzun müddət ərzində autizm pozuntusu şizofreniya xəstəliyi ilə əlaqələndirilirdi. Çoxsaylı araşdırmalar göstəridi ki, autizm pozuntusu və şizofreniya xəstəliyi tamamilə fərqli vəziyyətlərdr. Yalnız bundan sonra autizm pozuntusu psixi xəsətliklər təsnifatına ayrıcı bir diaqnoz kimi daxil olunmuşdur. Nəzərə almaq lazımdır ki, autizm (isim) və autistik (sifət) sözləri həm diaqnozda (məsələn, uşaq autizmi), həm də ayrıca simptomlarda (autistik davranış) işlənir.

Autizm erkən yaşlardan başlayan və ömür boyu sürən, məhdud və təkrarlanan davranışlara gətirib çıxaran beynin inkişafına mane olan sindromdur. Bu əlamətlər autizmi, Asperger sindromu kimi daha yüngül görünən autistik spektrum pozuntularından (ASP) ayırır. Autizm beynin bir çox hissələrinə təsir edir və bu təsirin necə inkişaf etdiyi məlum deyil. Valideynlər uşaqların həyatının ilk iki ilində əlamətləri hiss edirlər. Autizm – özünə qapanma, real həyatdan uzaqlaşma kimi təzahür edir.

Autizmin spektr pozuntuları:
• Autizm
• Asperger sindromu
• Rett sindromu
• Uşaqlıq dezinteqrativ pozuntusu
• Atipik autizm
Autizmli uşaqların xüsusiyyətləri:
• Başqalarına qarşı maraqsızdır
• Göz təmasından qaçır
• Başqaları ilə ünsiyyət qurmur
• İstəklərini başqalarından istifadə edərək ifadə edir
• Digər uşaqlarla oynamır
• Mənasız sözləri ardıcıl təkrarlayır
• Predmetləri davamlı olaraq çevirməkdən xoşu gəlir
• Her şeyin eyni qalmasını istəyir, dəyişikliklərə həddindən artıq reaksiya verir
• Davamlı olaraq eyni oyunları oynayır
• Ağrıya qarşı laqeyddir
• Exolaliya (cavab vermək ərzinə, özünə deyilənləri eynilə təkrar etmək)
• Həddindən artıq hərəkətlilik ya da həddindən artıq hərəkətsizlik müşahidə olunur 
Əgər uşağınızda bu xüsusiyyətlərin bir neçəsini müşahidə edirsinizsə vaxt ötürmədən bir psixoloqa müraciət edin. Çünki ilkin diaqnoz çox önəmlidir. 
Valideynlərə tövsiyyələr:
• Çətin olsa da hər gün məşğul olmaq lazımdır. Yalnız davamlı məşğələlər nəticə verə bilər. 5 dəqiqədən başlamaq lazımdır və tədricən məşğələnin vaxtını gün ərzində 2-3 saata uzatmaq, fasilələr vasitəsi ilə uşağa “dayan” sözünü öyrətmək lazımdır. Əgər uşaq “dayan” sözünü bilsə bu onu travmalardan qoruya bilər.
• Autist uşaqlar adətən televizora baxmağı xoşlayır lakin onlara məhdudiyyət qoymaq lazımdır.
• Uşaq ilə mümkün qədər çox söhbət etmək və yadda saxlamaq lazımdır ki, autist uşaqların digər uşaqlardan daha çox ünsiyyətə ehtiyacı var.

 
 



Facebook Google Favorites.Live BobrDobr Delicious Twitter Propeller Diigo Yahoo Memori MoeMesto

Bu xəbər 1297 dəfə oxunub




Flag Counter






» 16/6/2021- “İstedadlı Əlilər” İctimai Birliyinin yeni sədri seçilib.

» 15/6/2021- Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri mətbuata birgə bəyanatlarla çıxış ediblər

» 15/6/2021- Şuşada Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə “Musiqi irsi və Qarabağ atları Cıdır düzündə” adlı musiqili kompozisiya təqdim edilib.

» 15/6/2021- Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi

» 15/6/2021- QARABAĞ AZƏRBAYCANDIR!

» 15/6/2021- QARABAĞ AZƏRBAYCANDIR!

» 15/6/2021- Nəyə görə 1993-cü il iyunun 15-ni Qurtuluş Günü adlandırırıq?

» 12/6/2021- Bakı Olimpiya Stadionunda Avropa çempionatının final mərhələsinin Uels-İsveçrə matçı keçirilib Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva oyuna baxıblar

» 11/6/2021- Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının növbəti iclası keçirilib

» 11/6/2021- Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib.

» 10/6/2021- “Məşğulluq marafonu”na həsr olunmuş mətbuat konfransı keçirilib

» 8/6/2021- Yanvar-may aylarında əlilliyi olan şəxslərə 18 minə yaxın reabilitasiya vasitəsi verilib

» 7/6/2021- Dövlət Tibbi-Sosial Ekspertiza və Reabilitasiya Agentliyinin məlumatı Saxta əlilliyi ifşa olunan “müharibə əlili”nin həkim-ekspert qadını döyməsi ilə bağlı hüquq mühafizə orqanlarına müraciət edilib – VİDEO, FOTO

» 4/6/2021- Azərbaycan Əlil Təşkilatları İttifaqı adından Kəlbəcərdə mina partlaması nəticəsində həlak olanlarla bağlı Bəyanat

» 4/6/2021- QARABAĞ AZƏRBAYCANDIR!

» 4/6/2021- Əlilliyin qiymətləndirilməsində yeni meyarlar

» 3/6/2021- Əyani müayinə zamanı daha 21 şəxsdən 9-nun sağlamlıq durumunun əlillik təyinatına əsas yaratmadığı aşkar edildi

» 1/6/2021- Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü ilə əlaqədar sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisələrində tədbirlər keçirilib.

» 1/6/2021- Milli QHT Forumunun X Qurultayı ilə əlaqədar olaraq MQF İdarə Heyətinin qərarı

» 1/6/2021- Uşaqların müdafiəsi ölkəmizdə dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir